Football Villages - Bóng đá làng và phong trào
Trang chủ › Thể lực và sức khỏe

Hồi phục sau trận bóng: Cách làm đúng cho người chơi nghiệp dư

Ban biên tập Football Villages - Bóng đá làng và phong trào · · Cập nhật
Hồi phục sau trận bóng: Cách làm đúng cho người chơi nghiệp dư

Hồi phục tốt sau trận bóng gói gọn trong năm việc: thả lỏng nhẹ ngay sau trận, bù nước, ăn một bữa có tinh bột và đạm trong vài giờ, ngủ đủ giấc và vận động nhẹ vào ngày hôm sau. Người đá phủi thường bỏ qua tất cả, rồi ngồi nhậu đến khuya và đi làm với đôi chân nặng trịch. Bài viết giải thích chuyện gì xảy ra với cơ thể sau trận, lộ trình hồi phục đơn giản phù hợp người đi làm và cách nhận biết khi nào đau mỏi là dấu hiệu chấn thương.

Cơ thể trải qua những gì trong một trận bóng

Một trận bóng tiêu hao phần lớn năng lượng dự trữ trong cơ, làm mất nhiều nước và muối qua mồ hôi, và gây ra những tổn thương nhỏ ở sợi cơ do các pha bứt tốc, dừng đột ngột, va chạm. Đó là lý do bạn thấy đau mỏi nhiều nhất vào ngày thứ hai sau trận. Hồi phục là quá trình cơ thể nạp lại năng lượng, bù nước và sửa chữa cơ; làm đúng giúp bạn sẵn sàng cho trận tiếp theo nhanh hơn.

Giờ đầu tiên sau tiếng còi

  • Thả lỏng 5–10 phút: đi bộ, chạy rất nhẹ, vài động tác giãn cơ nhẹ nhàng cho đùi, bắp chân, hông.
  • Uống nước ngay: bắt đầu bù nước từng ngụm, không tu một hơi.
  • Thay đồ khô: nhất là khi đá tối, gió lạnh dễ gây cảm.
  • Ăn nhẹ nếu bữa chính còn xa: chuối, sữa, bánh mì, sữa chua.
  • Kiểm tra chấn thương: chườm lạnh ngắn những chỗ va đập.

Lượng nước cần bù phụ thuộc vào lượng mồ hôi; cách tự ước lượng có trong bài bù nước khi đá bóng.

Nạp lại năng lượng bằng bữa ăn

Bữa ăn sau trận nên có tinh bột để nạp lại năng lượng và đạm để sửa chữa cơ. Với món Việt, một đĩa cơm với thịt, cá, trứng, rau và canh là lựa chọn lý tưởng. Phở, bún bò, cơm tấm cũng ổn, chỉ cần chú ý đừng quá nhiều dầu mỡ. Nếu đá tối và về muộn, một bát cháo hoặc mì với trứng và rau là đủ, không nhất thiết phải ăn quá no trước khi ngủ.

Nguyên tắc ăn uống trước và sau trận khá liên quan; xem thêm bài ăn gì trước trận đấu để có kế hoạch cho cả ngày thi đấu.

Bia rượu và hồi phục

Văn hóa "đá xong đi nhậu" rất phổ biến ở bóng đá phủi Việt Nam. Bia rượu gây mất nước thêm, làm giấc ngủ kém sâu và có thể làm chậm quá trình hồi phục cơ. Nếu có liên hoan, hãy ăn và uống nước trước, uống ít, xen kẽ nước lọc và về nghỉ sớm. Tránh hoàn toàn đồ uống có cồn nếu bạn bị va đập, chấn thương hay có trận đấu trong vài ngày tới. Và tuyệt đối không lái xe sau khi đã uống rượu bia.

Giấc ngủ: công cụ hồi phục mạnh nhất

Trong khi ngủ, cơ thể tiết hormone giúp sửa chữa mô và củng cố trí nhớ vận động. Đá tối thường khiến người hưng phấn, khó ngủ. Một số mẹo: tắm nước ấm, tránh cà phê và nước tăng lực từ chiều, hạn chế xem lại highlight trên điện thoại đến khuya, giữ phòng ngủ tối và mát. Nếu đêm đó ngủ ít, hãy ngủ trưa ngắn hôm sau.

Ngày hôm sau: hồi phục chủ động

Nằm im cả ngày không giúp cơ hồi phục nhanh hơn. Vận động nhẹ 20–30 phút như đi bộ, đạp xe chậm, bơi nhẹ hoặc giãn cơ, yoga giúp tăng tuần hoàn máu và giảm cảm giác cứng cơ. Lăn cơ bằng con lăn bọt (foam roller) cũng là cách nhiều người cảm thấy dễ chịu.

Lộ trình hồi phục đơn giản

Thời điểmViệc nên làm
0–1 giờ sau trậnThả lỏng, uống nước, thay đồ, ăn nhẹ nếu cần
1–3 giờ sau trậnBữa ăn có tinh bột, đạm, rau và canh
Đêm sau trậnNgủ 7–9 giờ, hạn chế rượu bia và màn hình
Ngày +1Vận động nhẹ 20–30 phút, giãn cơ
Ngày +2Tập nhẹ hoặc trung bình nếu không còn đau mỏi nhiều

Đau mỏi hay chấn thương?

Đau mỏi cơ sau trận thường lan tỏa ở cả hai chân, tăng nhẹ vào ngày thứ hai rồi giảm dần, và đỡ hơn khi vận động nhẹ. Chấn thương thì thường đau ở một điểm cụ thể, đau nhói khi cử động nhất định, có thể sưng hoặc bầm, và không giảm hoặc tệ hơn sau vài ngày. Nếu nghi ngờ chấn thương, hãy nghỉ và tham khảo thêm bài phòng ngừa chấn thương cho người đá bóng nghiệp dư, đồng thời đi khám khi đau nhiều hoặc không thể chịu lực.

Hồi phục khi đi làm toàn thời gian

Người đá phủi thường không có thời gian cho những liệu pháp hồi phục cầu kỳ. Hãy tập trung vào những việc đơn giản nhất mang lại hiệu quả lớn nhất: ngủ đủ, ăn đủ, uống đủ. Nếu ngồi văn phòng cả ngày hôm sau, đứng dậy đi lại mỗi giờ để chân không cứng. Mang theo chai nước đến chỗ làm. Đi cầu thang thay vì thang máy là cách vận động nhẹ nhàng mà không tốn thời gian.

Nếu đội bạn hay liên hoan sau trận, hãy đề xuất một quy ước nhỏ: ăn trước, uống nước trước, và ra về trước một giờ nhất định. Một thói quen chung như vậy giúp cả đội hồi phục tốt hơn mà không làm mất đi niềm vui gặp gỡ sau trận.

Đưa hồi phục vào lịch tuần

Hồi phục không chỉ là chuyện sau một trận mà là một phần của cả tuần. Nếu bạn đá hai ba trận mỗi tuần, đừng xếp các buổi nặng liền nhau. Ít nhất một ngày nghỉ hoàn toàn mỗi tuần. Khi đang theo một chương trình như kế hoạch tăng sức bền 8 tuần, hãy coi ngày nghỉ là một phần của giáo án chứ không phải là lười biếng. Cơ thể tiến bộ trong lúc nghỉ ngơi, không chỉ trong lúc tập.

Cuối cùng, hãy lắng nghe cơ thể. Mệt mỏi kéo dài, ngủ không ngon, nhịp tim lúc nghỉ cao hơn bình thường hay mất hứng thú với bóng đá có thể là dấu hiệu bạn đang tập quá nhiều và cần giảm tải.

Câu hỏi thường gặp

Sau khi đá bóng có nên tắm nước lạnh không?

Tắm mát giúp nhiều người dễ chịu và hạ nhiệt cơ thể. Ngâm nước lạnh có thể giảm cảm giác đau mỏi, nhưng không bắt buộc với người chơi nghiệp dư; ngủ đủ và ăn uống đúng quan trọng hơn.

Đau mỏi cơ sau đá bóng bao lâu thì hết?

Thường đau nhiều nhất vào ngày thứ hai và giảm dần trong hai ba ngày. Nếu đau kéo dài hơn hoặc tập trung ở một điểm, hãy nghĩ đến khả năng chấn thương.

Có nên đá bóng liên tục hai ngày liền?

Có thể nếu cường độ vừa phải và cơ thể quen. Tuy vậy, đá liền nhiều ngày làm tăng nguy cơ chấn thương, nhất là ở người trên 35 tuổi; hãy xen kẽ ngày nghỉ.

Uống sữa sau khi đá bóng có tốt không?

Sữa cung cấp nước, đạm và tinh bột, là lựa chọn tiện lợi ngay sau trận. Sữa chua, sữa đậu nành cũng là lựa chọn tốt nếu bạn không hợp sữa bò.

Bài liên quan