Football Villages - Bóng đá làng và phong trào
Trang chủ › Văn hóa bóng đá

Từ Pelé đến Mbappé: Người hùng bóng đá truyền cảm hứng qua các thế hệ

Ban biên tập Football Villages - Bóng đá làng và phong trào · · Cập nhật
Từ Pelé đến Mbappé: Người hùng bóng đá truyền cảm hứng qua các thế hệ

Mỗi thế hệ bóng đá đều có người hùng riêng, và mỗi người hùng để lại một kiểu cảm hứng khác nhau: Pelé biến bóng đá thành ngôn ngữ toàn cầu, Cruyff dạy người ta nghĩ về trận đấu, Maradona là biểu tượng của kẻ yếu vươn lên, Messi và Ronaldo định nghĩa sự xuất sắc bền bỉ, còn Mbappé là giấc mơ của những đứa trẻ vùng ngoại ô. Bài viết đi qua từng thời kỳ để thấy người hùng ảnh hưởng thế nào đến cách trẻ em chơi bóng, ở châu Âu, Nam Mỹ và trên những sân đất ở Việt Nam.

Pelé và sự ra đời của người hùng toàn cầu

Pelé vô địch World Cup lần đầu năm 1958 khi mới 17 tuổi, và là cầu thủ duy nhất ba lần vô địch thế giới với các chức vô địch 1958, 1962 và 1970. World Cup 1970 là một trong những giải đầu tiên được truyền hình màu tới nhiều nơi trên thế giới, đưa hình ảnh đội tuyển Brazil áo vàng tới hàng triệu gia đình.

Pelé lớn lên trong nghèo khó, tập bóng bằng những quả bóng tự làm. Câu chuyện ấy khiến trẻ em khắp thế giới tin rằng bóng đá là con đường mà bất kỳ ai cũng có thể bước đi.

Cruyff và người hùng của tư duy

Johan Cruyff là gương mặt tiêu biểu của "bóng đá tổng lực" Hà Lan thập niên 1970, khi cầu thủ liên tục đổi vị trí và cả đội pressing để đoạt lại bóng. Sau khi giải nghệ, ông trở thành HLV và để lại ảnh hưởng sâu sắc ở Barcelona, đặt nền móng cho triết lý đào tạo trẻ và lối chơi kiểm soát bóng của câu lạc bộ trong nhiều thập kỷ.

Cruyff truyền cảm hứng theo cách khác: ông khiến người ta hiểu rằng bóng đá là trò chơi của trí óc. Nhiều HLV ngày nay vẫn trích dẫn tư tưởng của ông, như được bàn trong bài triết lý bóng đá: vì sao môn thể thao vua quan trọng.

Maradona và thiên tài của kẻ yếu

Diego Maradona dẫn dắt Argentina vô địch World Cup 1986, với bàn thắng solo vào lưới đội tuyển Anh được nhiều người coi là đẹp nhất lịch sử. Ở cấp câu lạc bộ, ông đưa Napoli, đội bóng miền Nam nước Ý từng bị coi thường, tới hai chức vô địch Serie A. Với người dân Naples, ông là biểu tượng của sự đứng lên chống lại các thế lực mạnh hơn.

Maradona cũng là người hùng đầy mâu thuẫn, với những rắc rối ngoài sân cỏ. Chính điều đó khiến ông gần gũi và gây tranh cãi cùng lúc.

Thế hệ toàn cầu: Zidane, Ronaldo, Weah và Drogba

Thập niên 1990 và đầu 2000, truyền hình vệ tinh đưa các giải châu Âu tới mọi châu lục. Zinedine Zidane, con của người nhập cư Algeria, ghi hai bàn bằng đầu trong trận chung kết World Cup 1998. Ronaldo Nazário trở lại sau chấn thương nặng để trở thành vua phá lưới và vô địch World Cup 2002.

George Weah giành Quả bóng Vàng năm 1995, cầu thủ châu Phi đầu tiên làm được điều này, và sau này trở thành Tổng thống Liberia. Didier Drogba không chỉ là chân sút của Chelsea mà còn được nhớ đến vì lời kêu gọi hòa bình cho Bờ Biển Ngà trong thời kỳ nội chiến. Những người hùng này cho thấy bóng đá có thể vượt ra ngoài sân cỏ.

Messi và Ronaldo: kỷ nguyên của sự kình địch

Trong hơn mười lăm năm, Lionel Messi và Cristiano Ronaldo thống trị các giải thưởng cá nhân. Hai người đại diện cho hai hình mẫu: Messi là tài năng thiên bẩm với lối chơi nhẹ nhàng, Ronaldo là hình mẫu của kỷ luật và rèn luyện không ngừng. Messi cuối cùng cũng vô địch World Cup năm 2022, còn Ronaldo cùng Bồ Đào Nha vô địch Euro 2016.

Ở Việt Nam, cuộc tranh luận "Messi hay Ronaldo" có mặt ở mọi quán cà phê, mọi sân trường. Trẻ em tập sút phạt kiểu Ronaldo, tập rê bóng kiểu Messi, và cả hai đều góp phần đưa thêm hàng triệu người đến với bóng đá.

Mbappé và người hùng vùng ngoại ô

Kylian Mbappé lớn lên ở Bondy, một thị trấn ngoại ô Paris, nơi bố anh làm HLV ở câu lạc bộ địa phương. Anh vô địch World Cup 2018 khi mới 19 tuổi và lập hat-trick trong trận chung kết World Cup 2022. Với trẻ em ở các khu ngoại ô Pháp, Mbappé là bằng chứng rằng các sân bóng nhỏ ở khu dân cư có thể sản sinh ra ngôi sao thế giới.

Câu chuyện của anh gắn liền với bóng đá cộng đồng: một câu lạc bộ địa phương, những HLV tình nguyện, những sân nhỏ giữa các khu chung cư.

Mỗi thời kỳ định hình cầu thủ trẻ ra sao

Người hùngĐiều trẻ em bắt chước
PeléNiềm vui chơi bóng, kỹ thuật đường phố
CruyffTư duy vị trí, động tác xoay người mang tên ông
MaradonaRê bóng qua nhiều người, tinh thần không khuất phục
ZidaneKhống chế bóng, động tác xoay người kiểu "roulette"
Messi, RonaldoRê bóng tốc độ, sút phạt, rèn luyện thể chất
MbappéTốc độ bứt phá, dứt điểm lạnh lùng

Người hùng ở cấp độ phong trào

Người hùng không chỉ là siêu sao trên truyền hình. Ở Việt Nam, những lứa cầu thủ như thế hệ U23 năm 2018 hay các tuyển thủ quốc gia vô địch AFF Cup đã khiến số trẻ em đăng ký học bóng đá tăng lên ở nhiều địa phương. Và ở mỗi làng, mỗi khu phố, luôn có một "người hùng" của riêng mình: anh trai đá hay nhất xóm, ông HLV tình nguyện dạy bóng cho trẻ.

Nhiều cầu thủ chuyên nghiệp cũng xuất phát từ những sân phủi, giải nghiệp dư, như các câu chuyện trong bài từ giải phủi đến chuyên nghiệp. Họ là người hùng gần gũi nhất với cầu thủ trẻ.

Những giá trị người hùng truyền lại

Điều quý giá nhất mà người hùng truyền lại không phải là động tác kỹ thuật, mà là giá trị: sự chăm chỉ, lòng dũng cảm, tinh thần đồng đội, cách đứng dậy sau thất bại. Phụ huynh và HLV có thể dùng câu chuyện của các cầu thủ nổi tiếng để dạy trẻ những bài học ấy, đồng thời nhắc rằng người hùng cũng là con người, cũng có lúc sai lầm.

Câu hỏi thường gặp

Ai là cầu thủ vô địch World Cup nhiều nhất?

Pelé là cầu thủ duy nhất ba lần vô địch World Cup, vào các năm 1958, 1962 và 1970 cùng đội tuyển Brazil.

Cầu thủ châu Phi đầu tiên giành Quả bóng Vàng là ai?

George Weah của Liberia giành Quả bóng Vàng năm 1995, năm đầu tiên giải thưởng mở rộng cho cầu thủ ngoài châu Âu thi đấu ở các giải châu Âu.

Mbappé vô địch World Cup năm bao nhiêu tuổi?

Mbappé vô địch World Cup 2018 cùng đội tuyển Pháp khi 19 tuổi và ghi bàn trong trận chung kết.

Có nên để trẻ bắt chước thần tượng bóng đá?

Có, bắt chước là cách học tự nhiên và tạo động lực. Phụ huynh nên hướng trẻ vào những giá trị tích cực như chăm chỉ, tinh thần đồng đội, thay vì chỉ chú ý đến danh tiếng.

Bài liên quan